foto: Aequator - worm in porie

Het initiatief

Het gaat niet goed met de bodem in Nederland! Ze daalt, ze verdroogt, ze verliest vruchtbaarheid, ze verdicht, ze verzilt en ze verzuurt. En dat terwijl we het bodem- en watersysteem zo hard nodig hebben. Gelukkig beseffen steeds meer mensen dat vitale bodems essentieel zijn voor ons welzijn en onze welvaart: de bodem is verantwoordleijk voor vrijwel al onze primaire levensbehoeften. Zonder vitale bodems geen leefbare steden, geen klimaatadaptatie, drinkwater van voldoende kwaliteit en gezonde voedselproductie.

De (duurzame) ambities van Nederland leggen een steeds groter beslag op land en het bodem- en watersysteem. Zo is:

  • Voor woningbouw ruimte en schone grond nodig.
  • Voor klimaatmitigatie is vastlegging van CO2 in de bodem nodig.
  • Voor klimaatadaptatie het waterbergend vermogen van de bodem belangrijk.
  • Voor energievoorziening wordt geothermie gebruikt en slaan we ondergronds warmte/koude op
  • Voor schoon drinkwater wordt het reinigend vermogen van de bodem ingezet.
  • Voor voldoende en goed voedsel is het producerend vermogen van de bodem nodig en die staat bij roofbouw onder druk.

De bodem levert dus veel diensten aan de maatschappij. Om deze diensten te kunnen leveren is een vitaal bodem- en watersysteem essentieel.

De sectoren die nu werken aan de transities realiseren zich niet altijd dat zij een beroep doen op het land en dit natuurlijk systeem. Is er wel genoeg Nederland voor onze opgaven?! Nieuwe initiatieven leiden tot extra druk op land en systeem. Momenteel werkt iedere sector voor zich. Particulieren en de publieke sector, economie, landbouw, energie, natuur, milieu, biodiversiteit en water, allen proberen apart en afzonderlijk van elkaar de nodige veranderingen te volbrengen. Er is behoefte aan een samen gedragen aanpak.

Daarom is het initiatief Bewust Bodemgebruik in 2008 opgericht; om een netwerk te ontwikkelen die in continue dialoog samen werkt aan het vergroten van de bewustwording over de noodzaak de natuurlijke mogelijkheden van de bodem centraal te stellen bij de beleidsvorming, besluitvorming, het onderzoek en gebruik van de bodem. In de afgelopen jaren hebben we veel bereikt. De laatste jaren werken we als netwerk aan verschillende programma’s en bewegingen.

In 2020 hebben we de TerrAgenda 2020-2030 gelanceerd, een inhoudelijke agenda en actieprogramma voor duurzaam bodem- en landgebruik voor de komende jaren. De activiteiten van het initiatief Bewust Bodemgebruik worden aangestuurd door een kernteam.

foto van Aequator Groen & Ruimte